Muzeum Filumenistyczne w Bystrzycy Kłodzkiej

Muzeum Filumenistyczne należy uznać za wyjątkowe, zarówno w skali kraju, jak i Europy, jest bowiem jedyną w Polsce placówką, która zajmuje się historią niecenia ognia. Siedziba Muzeum mieści się w dawnym kościele ewangelickim i szkole parafialnej. Budynki zostały wzniesione w latach 1821-22 i przebudowane w roku 1823, wg projektu zaakceptowanego przez Karla Schinkla.

Idea utworzenia bystrzyckiego muzeum zrodziła się już na początku lat 60. Inicjatorami powołania do życia nowej placówki byli przedstawiciele Towarzystwa Rozwoju Ziem Zachodnich, Towarzystwa Miłośników Ziemi Bystrzyckiej oraz mieszkańcy miasta. Adaptacja budynku kościoła na cele ekspozycyjne wykonana została w czynie społecznym przez przedstawicieli miejscowych przedsiębiorstw, głównie Bystrzyckich Zakładów Przemysłu Zapałczanego. Oficjalne otwarcie placówki nastąpiło 19 lipca 1964 roku. W 1968 roku muzeum przekazano budynek dawnej szkoły parafialnej, dzięki czemu pozyskano dodatkową powierzchnię wystawienniczą. Pierwszą dyrektorką nowej instytucji została Helena Getterowa, zasłużona działaczka społeczna, współzałożycielka Towarzystwa Miłośników Ziemi Kłodzkiej, która swoją funkcję pełniła do roku 1972.

Bystrzycka instytucja jest wyjątkowa również ze względu na fakt, iż oprócz tematyki filumenistycznej, w kręgu jej zainteresowań pozostają zagadnienia związane z wszelkimi przejawami życia na terenie Bystrzycy Kłodzkiej i jej okolic, od czasów najdawniejszych po współczesne. Muzeum łączy charakter placówki o wąskiej specjalizacji jaką jest filumenistyka z charakterem muzeum regionalnego.
Od ponad 40 lat muzeum zajmuje się pozyskiwaniem, zabezpieczaniem, naukowym opracowywaniem i eksponowaniem obiektów związanych z historią niecenia ognia oraz historią regionu. Główny trzon kolekcji muzealnej stanowią przedmioty służące do niecenia ognia, min.: zapalniczki lontowe, benzynowe, gazowe, elektryczne, chemiczne, krzesiwa metalowe i skałkowe oraz opakowania i etykiety zapałczane z Polski, a także krajów Europy i całego świata.

Muzeum prowadzi działalność edukacyjną. W ofercie przygotowane zostały lekcje muzealne traktujące o historii niecenia ognia, historii regionu, z zakresu teorii sztuki oraz zajęcia warsztatowe. Przy muzeum działa od 2009 roku klub miłośników sztuki. Cyklicznie organizowane są wykłady i prelekcje tematyczne.W stałej sprzedaży w kasie Muzeum znajdują się informatory i publikacje muzealne oraz różnorodne wydawnictwa dotyczące historii, sztuki i turystyki, w tym mapy i przewodniki po ziemi kłodzkiej. Posiadamy także bogatą ofertę sprzedaży zapałek i podpałek w specjalnie zaprojektowanych opakowaniach. Muzeum od lat współpracuje z polskimi filumenistami, a także przedstawicielami producentów zapałek – firmą B.L. Match Jamno, Fabryką Zapałek "Czechowice" S.A.w Czechowicach-Dziedzicach, Częstochowskimi Zakładami Przemysłu Zapałczanego w Częstochowie oraz firmą Euromatch z Bystrzycy Kłodzkiej. Znajdują się tutaj wystawy stałe.

Wystawa "Historia niecenia ognia" przedstawia różne metody niecenia ognia i przedmioty do tego służące. Ekspozycję otwiera prezentacja krzesiw, od najprostszych żelaznych, poprzez krzesiwa o artystycznie zdobionych uchwytach, aż do krzesiw skałkowych kształtem przypominających broń palną. Szeroko zaprezentowane zostały różnego rodzaju zapalniczki. Są wśród nich zapalniczki na paliwo płynne – benzynowe i gazowe, zapalniczki elektryczne, zapalniczki wyrabiane przez żołnierzy podczas I i II wojny światowej z łusek po nabojach. Unikalnym eksponatem jest zapalniczka chemiczna zwana, od nazwiska wynalazcy, lampą Döbereinera. Pokazane eksponaty mają różnego rodzaju kształty i wielkości. Są wśród nich miniaturki i zapalniczki gabinetowe, zapalniczki przypominające kształtem aparat fotograficzny, butelkę, szminkę do ust, beczułkę na piwo, małpkę, samochód i wiele innych.

Kolejna wystawa to "Świat etykiet. Jednym ze sposobów niecenia ognia jest użycie zapałek. Był to, przed udoskonaleniem mechanizmu zapalniczek, sposób najwygodniejszy i najprostszy. Etykiety zapałczane pojawiły się w latach 80-tych XIX w. i od tego czasu stały się jednym z nośników informacji. Spełniają jedną z trzech funkcji: nalepki towarowej, mikroplakatu o określonych zadaniach propagandowych, oświatowych lub reklamowych, albo funkcję dekoracyjną. Na ekspozycji stałej w muzeum prezentowane są etykiety i opakowania zapałczane z okresu od przełomu XIX/XX w. po czasy współczesne. Oprócz etykiet polskich zobaczyć można etykiety i opakowania zapałczane z różnych krajów świata m.in. z Francji, Wielkiej Brytanii, Rosji, USA, Indii i Chin. Różnorodność motywów i tematów na nich występujących jest właściwie nieograniczona.

Muzeum otwarte jest od wtorku do soboty: 8.00 – 16.00 oraz w niedziele: 10.00-15.00. W poniedziałki muzeum jest zamknięte dla zwiedzających. Ceny biletów wstępu to 5,00 zł (normalny) i 4,00 zł (ulgowy).

Tekst pisany specjalnie dla cyklu: Ciekawe miejsca.